Możliwość posługiwania się kartami w punktach handlowo – usługowych jest jednym z najważniejszych elementów rozwoju rynku kart płatniczych. Przyjąć zapłatę za towary i usługi z użyciem karty płatniczej może każdy punkt handlowo – usługowy. Jednak aby do tego doszło, musi wpierw podpisać odpowiednią umowę z tzw. centrum autoryzacyjno – rozliczeniowym, obsługującym i rozliczającym wszelkie transakcje, które zostały wykonane za pomocą kart płatniczych.

Autoryzacja trwa dla klienta maksymalnie kilkadziesiąt sekund, ale w tym czasie informacje o dokonywanej płatności przebiegają w ekspresowym tempie po telekomunikacyjnych łączach. W jej przebieg zaangażowanych jest wiele podmiotów i zależnie od danej sytuacji, ich liczba może się zmieniać. Obecny system autoryzacji transakcji liczy już sobie prawie 20 lat. Tyle bowiem czasu minęło od wprowadzenia w USA podobnych do używanych obecnie, terminali elektronicznych. W Polsce pojawiły się one dopiero 10 lat temu. Autoryzacja elektroniczna zastąpiła stosowane wcześniej telefoniczne potwierdzanie transakcji. Ciągle jednak organizacje płatnicze przewidują możliwość, a nawet obowiązek, autoryzacji telefonicznej w przypadku awarii systemu elektronicznego.

Proces autoryzacji transakcji przeprowadzanej za pomocą karty płatniczej, polega na weryfikacji karty płatniczej oraz jej właściciela, a także faktu posiadania przez niego środków na pokrycie transakcji. Wymaga on ścisłej kooperacji banku obsługującego akceptantów, organizacji rozliczającej, która pośredniczy w transakcjach oraz zapewnia przekazanie żądań autoryzacji od wydawców, a także banku wydającego karty, potwierdzającego ich ważność i upoważniającego sprzedawcę do dokonania operacji. Banki, które obsługują akceptantów powinny zapewnić całodobowy dostęp do informacji, potwierdzających wiarygodność przyjmowanych kart płatniczych i środków lub limitu kredytowego na odpowiadających im rachunkach zarówno w łączności telefonicznej jak i linii telekomunikacyjnej.

Autoryzacja karty płatniczej przebiega według następujących czynności:

  1. Przekazania karty sprzedawcy, w celu zapłaty, sprzedawca wpisuje i drukuje na terminalu kwotę do zapłaty, a następnie wczytywana jest karta. Jeśli kwota transakcji przekroczy ustalony limit lub zostanie losowo wytypowana, rozpoczyna się proces autoryzacji,
  2. Zapytanie autoryzujące wysyłane jest do banku obsługującego,
  3. Za pośrednictwem banku obsługującego, następuje wystąpienie o autoryzację do organizacji płatniczej, a za jej pośrednictwem do banku emitenta karty,
  4. Odpowiedź w sprawie autoryzacji od banku wystawcy, poprzez organizację płatniczą dociera do banku obsługującego,
  5. Udzielenie potwierdzenia autoryzacyjnego – przesłanie kodu autoryzacji (pseudolosowy kod liczbowy, generowany przez komputer, którego powtórzenie na dowodzie uznaje się za prawidłowe dokonanie autoryzacji przez akceptanta),
  6. Obciążenie kont bankowych bądź kredytowych klientów i przelanie środków na konto sprzedawcy,
  7. Otrzymanie przez klienta opłaconego towaru bądź usługi,
  8. Przekazanie przez sprzedawcę dowodów dokonania transakcji do banku obsługującego na koniec roku rozliczeniowego,
  9. Otrzymanie przez użytkownika karty zestawienia dokonanych transakcji po zakończeniu okresu rozliczeniowego.

Przebieg poszczególnych etapów procesu autoryzacyjnego karty, przedstawia rysunek nr 3.

???????????????????????????????????? Rysunek 3. Przebieg procesu autoryzacyjnego karty płatniczej

Źródło: W. Chmielarz, Systemy elektronicznej bankowości, s.123.

Tak więc proces autoryzacji rozpoczyna się od przekazania karty sprzedawcy w celu zapłaty. Sprzedawca powinien ją dokładnie obejrzeć, w celu upewnienia się, że jest to prawdziwa karta płatnicza, aby tego dokonać przejeżdża kartą z paskiem magnetycznym przez czytnik kart w terminalu. Na tym etapie terminal uzyskuje informacje o numerze naszej karty i okresie jej ważności. Po wprowadzeniu przez sprzedawcę kwoty transakcji dane te zostają przesłane do centrum rozliczeniowego celem uzyskania autoryzacji.

W tym momencie terminal drukuje pierwszą część pokwitowania (zwanego również slipem). Na wydruku znajduje się zazwyczaj adres punktu handlowego, w którym dokonywany jest zakup, numer rozliczeniowy punktu oraz numer karty. Sprzedawca powinien teraz sprawdzić czy wydrukowany numer karty jest taki sam jaki się znajduje na karcie. Połączenie dokonywane jest najczęściej przez telefon, a dokładniej terminal łączy się za pomocą specjalnego numeru dostępowego, a transmisja danych następuje przez modem. W większych sklepach odbywa się to za pomocą stałych łączy co znacznie przyśpiesza ten proces.

Kolejny krok w przebiegu autoryzacji to przesyłanie danych wraz z kwotą transakcji do organizacji płatniczej. Obecnie w Polsce działa na rynku 7 centrów autoryzacyjnych, którymi są: PolCard, CardPoint, Centrum Kart i Czeków Pekao S.A., eCard, eService, Citibank Card Acceptance oraz American Express (autoryzuje własne karty w Polsce). Centrum autoryzacyjne dokonuje odbioru danych i koordynuje kolejne etapy autoryzacji. Dane przekazywane są do odpowiedniej sieci komputerowej, zależnej jest od wydawcy karty. Siecią dla kart VISA jest Visanet zaś w przypadku kart MasterCard jest Banknet. Poprzez sieć informatyczną zostaje przekazywane pytanie czy transakcja daną kartą na żądaną kwotę może zostać zrealizowana.

Następną czynnością jest autoryzacja. Do emitenta (banku) danej karty przesyłane jest zapytanie przez organizację płatniczą, a następnie ów bank dokonuje porównania kwoty danej transakcji ze stanem środków na rachunku klienta lub z dostępnym limitem zadłużenia. Jeżeli wartość transakcji nie przekracza wolnych środków klienta, bank przesyła informacje o pomyślnie przeprowadzonej autoryzacji do organizacji płatniczej, blokując jednocześnie, kwotę równą wartości dokonanej transakcji, znajdującą się na koncie klienta.

Dalszym krokiem jest weryfikacja podpisu i zakończenie transakcji dla klienta. Informacja autoryzacyjna jest wysyłana od organizacji płatniczej do centrum rozliczeniowego a ono z kolei przekazuje ją do terminala w punkcie handlowym. W tym czasie terminal drukuje pozostałą cześć pokwitowania i przypadku pozytywnego efektu zrealizowanej autoryzacji na pokwitowaniu zostaje wydrukowane miejsce na podpis klienta, który sprawdzany jest ze wzorem złożonym na rewersie karty. Jeśli podpis jest zgodny ze wzorem, to sprzedawca zatwierdza ostatecznie transakcję i dochodzi ona do skutku. Ponadto sprzedający ma prawo, by w razie zaistniałych wątpliwości, poprosić klienta o okazanie dokumentu tożsamości, aby potwierdzić tożsamość posiadacza przedłożonej karty. Najistotniejszy jest jednak podpis. Brak właściwego podpisu może skutkować anulowaniem przez sprzedawcę transakcji. Jednak najczęściej ostateczna weryfikacja właściciela kart odbywa się elektronicznie poprzez tzw. Pin-Pad czyli czytnik numeru PIN karty. W tym przypadku transakcja dochodzi do skutku jeśli klient poprawnie wprowadzi PIN.

Ostatecznym etapem procesu autoryzacji płatności kartą jest przekazanie szczegółów transakcji z terminala do centrum rozliczeniowego emitenta karty, co następuje najczęściej pod koniec dnia, kiedy to zakończone zostają wszystkie rozliczenia. Tak więc istota autoryzacji służy sprawdzeniu, czy karta klienta pozwala na zapłatę wyznaczonej kwoty, zaś skutkiem autoryzacji jest blokada odpowiedniej sumy środków na rachunku klienta . Autoryzacja transakcji kart płatniczych jest zatem złożonym geograficznie i logicznie procesem technicznym, polegającym na weryfikacji karty płatniczej i jej właściciela, jak również faktu posiadania przez niego środków na pokrycie transakcji.